{"id":162874,"date":"2023-11-20T17:28:24","date_gmt":"2023-11-20T16:28:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wholecelium.com\/?p=162874"},"modified":"2024-01-15T12:37:25","modified_gmt":"2024-01-15T11:37:25","slug":"czy-psychodeliki-moga-ponownie-polaczyc-nas-z-animizmem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/blog\/can-psychedelics-reconnect-us-with-animism\/","title":{"rendered":"Czy psychodeliki mog\u0105 ponownie po\u0142\u0105czy\u0107 nas z animizmem?"},"content":{"rendered":"

Kiedy zachodni antropolodzy zacz\u0119li bada\u0107 rdzenne kultury w po\u0142owie XIX wieku, zauwa\u017cyli pewne wyra\u017ane podobie\u0144stwa. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce prawie wszystkie te spo\u0142ecze\u0144stwa mia\u0142y ramy wierze\u0144, kt\u00f3re ostro kontrastowa\u0142y z materialistycznym sposobem my\u015blenia Zachodu. Ich systemy wierze\u0144 mo\u017cna by\u0142o umie\u015bci\u0107 pod parasolem animizmu.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czym jest animizm?<\/h2>\n\n\n\n

M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, animizm to przekonanie, \u017ce wszystko<\/strong>Od ro\u015blin, przez przedmioty nieo\u017cywione, a\u017c po zjawiska naturalne, takie jak grzmoty i o\u015bwietlenie, posiadaj\u0105 \u017cywa dusza.<\/strong> Zasadniczo, \u017ce wszystko \u017cyje.<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Termin animizm pochodzi od \u0142aci\u0144skiego \"Anima\", t\u0142umaczenia staro\u017cytnego greckiego \"psyche\" oznaczaj\u0105cego \"powietrze, oddech i ducha\". Jest to ta nieuchwytna rzecz - dusza. Platon, (kt\u00f3ry zawsze wiedzia\u0142, co jest grane)<\/em> m\u00f3wi\u0142 o \"Anima Mundi\" w czasach staro\u017cytnych;<\/p>\n\n\n\n

\"Ten \u015bwiat jest rzeczywi\u015bcie \u017cyw\u0105 istot\u0105 obdarzon\u0105 dusz\u0105 i inteligencj\u0105, pojedyncz\u0105 widzialn\u0105 \u017cyw\u0105 istot\u0105 zawieraj\u0105c\u0105 wszystkie inne \u017cywe istoty, kt\u00f3re ze swej natury s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane\".<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\"dusza
Zdj\u0119cie autorstwa Marek Piwnicki na Unsplash<\/mark><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wszystko ma ducha, wszystko ma cel<\/h3>\n\n\n\n

Ten zwi\u0105zek mi\u0119dzy wszystkimi rzeczami, z kt\u00f3rych ka\u017cda ma w\u0142asne motywacje, zwykle wyst\u0119puje poza nasz\u0105 ludzk\u0105 percepcj\u0105. Ale animizm wierzy, \u017ce motywacja ska\u0142y, cel ka\u0142amarnicy, ambicja chmury deszczowej, wszystkie maj\u0105 wzajemnie powi\u0105zane konsekwencje dla naszej egzystencji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ludzkiej mitologii na przestrzeni dziej\u00f3w zwi\u0105zana jest z wierzeniami animistycznymi lub zwi\u0105zanymi z anim\u0105, od Bog\u00f3w S\u0142o\u0144ca po \u015bwi\u0119te jaskinie. Jest r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnywalna do Chi w tradycji taoistycznej i Prany w tradycji wedyjskiej. Wyst\u0119puje w kulturach, kt\u00f3re nadal maj\u0105 bliski zwi\u0105zek i szacunek dla natury; wi\u0119c, jak mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, nie pasuje do naszego wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, w kt\u00f3rym chciwo\u015b\u0107 cz\u0119sto redukuje natur\u0119 i \u017cywe istoty do ich warto\u015bci jedynie jako zasobu. Je\u015bli wierzysz, \u017ce wszystko jest sieci\u0105 powi\u0105zanych ze sob\u0105 dusz, zdziesi\u0105tkowanie obszar\u00f3w naturalnych lub z\u0142e traktowanie zwierz\u0105t staje si\u0119 nie do pomy\u015blenia. Jednak w ostatnich latach zainteresowanie t\u0105 staro\u017cytn\u0105 wiar\u0105 zacz\u0119\u0142o rosn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"szaman
Zdj\u0119cie Joshua Newton na Unsplash<\/mark><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wszystko to jest do\u015b\u0107 fascynuj\u0105ce, prawda? Ale gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 psychodeliki?\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Psychodeliki i animizm<\/h2>\n\n\n\n

C\u00f3\u017c, ka\u017cdy, kto do\u015bwiadczy\u0142 magicznej podr\u00f3\u017cy po grzybach, b\u0119dzie wiedzia\u0142, \u017ce psilocybina mo\u017ce przynajmniej wywo\u0142a\u0107 poczucie wi\u0119zi z innymi lud\u017ami, zwierz\u0119tami, natur\u0105, a nawet si\u0142\u0105 wy\u017csz\u0105. Co najwy\u017cej mo\u017ce spowodowa\u0107 ca\u0142kowite \u015bmier\u0107 ego<\/a> - u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce nie ma oddzielenia mi\u0119dzy \u017cywymi istotami - co jest w zasadzie animizmem, w skr\u00f3cie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja kurczaka z jajkiem?<\/h4>\n\n\n\n

I czy uwierzysz, \u017ce chocia\u017c nie jest to warunek konieczny dla spo\u0142ecze\u0144stw animistycznych, wiele z nich, kt\u00f3re nadal utrzymuj\u0105 te wierzenia zrobi\u0107 <\/em>maj\u0105 tradycj\u0119 naturalnego stosowania psychodelik\u00f3w. Spo\u015br\u00f3d nich pierwszymi, o kt\u00f3rych prawdopodobnie my\u015blimy, s\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa amazo\u0144skie i mezoameryka\u0144skie z praktykami szamanistycznymi. Praktyki te s\u0105 aren\u0105, na kt\u00f3rej enteogeny, takie jak grzyby psilocybinowe, ayahuasca<\/a> oraz Salvia divinorum<\/a><\/em> by\u0142y wykorzystywane jako cz\u0119\u015b\u0107 tradycji animistycznych. Wspomagani przez te psychodeliczne ro\u015bliny i grzyby szamani byli w stanie uzyska\u0107 dost\u0119p do mistycznych sieci animy i przywr\u00f3ci\u0107 m\u0105dro\u015b\u0107 swoim spo\u0142eczno\u015bciom.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"staro\u017cytne
przez Creative Commons<\/mark><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ju\u017c nie tak tajne <\/em>Staro\u017cytne greckie rytua\u0142y Misteria eleuzy\u0144skie<\/em> r\u00f3wnie\u017c wywodzi\u0142y si\u0119 z po\u0142\u0105czenia psychodelii i animizmu. Uczestnicy pili zmieniaj\u0105c\u0105 umys\u0142 mikstur\u0119 z psychoaktywnych ro\u015blin i zi\u00f3\u0142, zwan\u0105 kykeon <\/em>jako cz\u0119\u015b\u0107 ich inicjacji. W tym czasie w staro\u017cytnej Grecji wierzono, \u017ce wszystko jest po\u0142\u0105czone z natur\u0105; wszystkie \u017cywe istoty, przedmioty, miejsca i elementy mia\u0142y ducha. Kykeon<\/em> pom\u00f3g\u0142 im po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z t\u0105 mistyczn\u0105 sieci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto wiele religii, w tym pierwsze religie hebrajskie, mia\u0142o charakter animistyczny, opieraj\u0105c si\u0119 na czczeniu si\u0142y \u017cyciowej, kt\u00f3ra wed\u0142ug nich emanowa\u0142a z naturalnych obiekt\u00f3w i element\u00f3w.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Psychodeliczny renesans i animizm: W sam\u0105 por\u0119?<\/h2>\n\n\n\n

Wraz z rosn\u0105c\u0105 akceptacj\u0105 psychodelik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, wywo\u0142an\u0105 ich potencja\u0142em jako narz\u0119dzia terapeutyczne<\/a>W miar\u0119 jak coraz wi\u0119cej ludzi zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce s\u0105 niezadowoleni z tego, jak traktujemy siebie nawzajem. A poniewa\u017c coraz wi\u0119cej ludzi zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce s\u0105 niezadowoleni ze wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa, z tego, jak traktujemy si\u0119 nawzajem i jak wygl\u0105daj\u0105 nasze relacje z natur\u0105 i \u017cywymi istotami w og\u00f3le, czy to mo\u017ce wyja\u015bnia\u0107, dlaczego animizm jest ponownie przyjmowany jako pogl\u0105d, kt\u00f3ry nie tylko ma sens, ale tak\u017ce czyni nas milszymi?<\/p>\n\n\n\n

Wykorzystanie panpsychizmu do zrozumienia \u015bwiadomo\u015bci <\/h3>\n\n\n\n
\"Philip
Philip Goff (za po\u015brednictwem Wikipedii)<\/mark><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nie tylko pod wzgl\u0119dem duchowo\u015bci tego rodzaju idee si\u0119 zmieniaj\u0105. Panpsychizm<\/a>, nieco bardziej umiarkowana wersja animizmu, jest obecnie gor\u0105cym - cho\u0107 czasami kontrowersyjnym - tematem w\u015br\u00f3d neurolog\u00f3w i filozof\u00f3w, kt\u00f3rzy zbada\u0107 problem \u015bwiadomo\u015bci<\/a>. Proponuj\u0105, \u017ce wszech\u015bwiat musi by\u0107 \u015bwiadomy, poniewa\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, taka jak nasza, nie mog\u0142aby istnie\u0107, gdyby nie by\u0142a ju\u017c obecna i nieod\u0142\u0105czna. Aby odr\u00f3\u017cni\u0107 animizm od panpsychizmu, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce animizm postrzega rzek\u0119 jako bycie<\/strong> z duch <\/strong>i podmiot<\/strong>podczas gdy panpsychizm postrzega\u0142by rzek\u0119 jako sk\u0142ada si\u0119 z klastr\u00f3w zilion\u00f3w mniejszych \u015bwiadomo\u015bci<\/strong>. Filozof Philip Goff<\/a>wyja\u015bnia zwolennik panpsychizmu;\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\u015awiadomo\u015b\u0107, dla panpsychisty, jest wewn\u0119trzn\u0105 natur\u0105 materii. Wed\u0142ug tego pogl\u0105du istnieje tylko materia, nic nadprzyrodzonego ani duchowego. Ale materi\u0119 mo\u017cna opisa\u0107 z dw\u00f3ch perspektyw. Nauki fizyczne opisuj\u0105 materi\u0119 \"z zewn\u0105trz\", w kategoriach jej zachowania. Ale materia \"od wewn\u0105trz\" - tj. pod wzgl\u0119dem jej wewn\u0119trznej natury - sk\u0142ada si\u0119 z form \u015bwiadomo\u015bci\".<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

W pewnym sensie zar\u00f3wno animizm, jak i panpsychizm og\u0142aszaj\u0105, \u017ce my, jako ludzie, jeste\u015bmy niespecjalny<\/strong> w naszej \u015bwiadomo\u015bci. Ale nie denerwuj\u0105 si\u0119. Zamiast tego proponuj\u0105 co\u015b o wiele bardziej ekscytuj\u0105ce<\/strong> - \u017ce wszystko \u017cyje<\/strong> w jaki\u015b spos\u00f3b. W rzeczywisto\u015bci -. wszystko jest wyj\u0105tkowe<\/strong> - i jeste\u015bmy jego cz\u0119\u015bci\u0105. Po raz kolejny, brzmi to troch\u0119 jak urzeczywistnienie wycieczki na grzyby, prawda?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Animizm w XXI wieku<\/h2>\n\n\n\n

I tak, wracaj\u0105c do dnia dzisiejszego, gdzie animizm dla wielu wygl\u0105da jak realna perspektywa<\/strong> aby poprowadzi\u0107 nas w chwiejnych czasach, w kt\u00f3rych si\u0119 znajdujemy. Jako spos\u00f3b na pomoc w budowaniu regeneruj\u0105cej, opieku\u0144czej kultury, kt\u00f3ra od\u017cywia \u015bwiat, animizm mo\u017ce faktycznie mie\u0107 potencja\u0142.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ulubieniec \u015bwiata grzyb\u00f3w, mikolog Paul Stamets<\/a> dostosowa\u0142 si\u0119 do my\u015bli animistycznej w swojej wp\u0142ywowej ksi\u0105\u017cce Mycelium Running. <\/em>Przedstawi\u0142 w nim swoj\u0105 teori\u0119 \u00a0\"...\u017cywa sie\u0107 grzybni, kt\u00f3ra manifestuje naturaln\u0105 inteligencj\u0119 wyobra\u017con\u0105 przez teoretyk\u00f3w Gai\".<\/strong> (Gaja jest personifikacj\u0105 Ziemi jako bytu). <\/em>Stamets wierzy, \u017ce ta \"naturalna inteligencja\" jest si\u0142\u0105 dobra, zmotywowan\u0105 do dobrobytu ca\u0142ej planety. Dodaje \"Dobro to nie tylko koncepcja, to duch<\/em>“.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie autorstwa Caleb George na Unsplash<\/mark><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przej\u015bcie do bardziej animistycznego sposobu my\u015blenia nie zawsze b\u0119dzie \u0142atwe. Ostatnie kilkaset lat mocno zakorzeni\u0142omaterialista<\/a>u wi\u0119kszo\u015bci z nas. Ten spos\u00f3b my\u015blenia wierzy, \u017ce kombinacje materii tworz\u0105 animacj\u0119, a nie \u017ce animacja lub \"duch\" s\u0105 wrodzone. Dlatego, aby zacz\u0105\u0107 my\u015ble\u0107 o ka\u017cdym obiekcie jako o w\u0142asnym bycie, a nie tylko \"materii\" do wykorzystania i nadu\u017cycia, trzeba nieco zmieni\u0107 perspektyw\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Czy magiczne grzyby mog\u0105 ponownie po\u0142\u0105czy\u0107 nas z animizmem? <\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wiemy, \u017ce staro\u017cytni ludzie na ca\u0142ym \u015bwiecie mieli zdolno\u015b\u0107 dostrzegania ducha we wszystkim. Nadal mamy to w sobie, ale zosta\u0142o to pogrzebane. Czy naturalne psychodeliki, takie jak magiczne grzyby, pochodz\u0105ce z ziemi, mog\u0105 by\u0107 sposobem na ponowne odkrycie tego po\u0142\u0105czenia?<\/p>\n\n\n\n

Dowody naukowe<\/a> Wyniki bada\u0144 klinicznych pokazuj\u0105, \u017ce najd\u0142u\u017cej utrzymuj\u0105cymi si\u0119 efektami do\u015bwiadczenia psychodelicznego jest poczucie wi\u0119zi z natur\u0105, innymi lud\u017ami i ca\u0142ym wszech\u015bwiatem. Psychodeliki mog\u0105 uczy\u0107 lub przypomina\u0107 nam, \u017ce \u015bwiat jest pe\u0142en znaczenia i magii. Bycie po\u0142\u0105czonym ze \u015bwiatem oznacza bycie jego cz\u0119\u015bci\u0105. Ca\u0142kiem odjechane, co?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy jako dziecko rozmawia\u0142e\u015b kiedy\u015b z drzewami? Albo z kamykami? Oczywi\u015bcie, \u017ce rozmawia\u0142e\u015b ze zwierz\u0119tami - i prawdopodobnie nadal to robisz! Czy pr\u00f3bowa\u0142e\u015b z\u0142apa\u0107 swoje zabawki, wierz\u0105c, \u017ce \u017cyj\u0105 i zajmuj\u0105 si\u0119 swoimi sprawami, w stylu Toy Story, tylko poza zasi\u0119giem wzroku? C\u00f3\u017c, m\u00f3j przyjacielu, by\u0107 mo\u017ce mia\u0142e\u015b ju\u017c styczno\u015b\u0107 z animizmem.\u00a0<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":162891,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133],"tags":[],"topics":[],"class_list":["post-162874","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-philosophy-and-spirituality"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162874"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":176373,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162874\/revisions\/176373"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/162891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162874"},{"taxonomy":"topics","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wholecelium.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/topics?post=162874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}